श्राद्ध


श्राद्धविधी हा हिंदु धर्मातील एक महत्त्वाचा आचार असून त्याला वेदकाळाचा आधार आहे. व्यक्तीच्या मृत्यूनंतर आत्म्याला सद्गती मिळावी; म्हणून श्राद्ध करणे हे हिंदु धर्माचे एक वैशिष्ट्य आहे. प्रतिवर्षी पितृपक्षातील कृष्णपक्षात महालय श्राद्ध केले जाते. श्राद्ध म्हणजे काय आणि त्याविषयीचा इतिहास, श्राद्ध करण्याचे महत्त्व, पद्धत, तसेच श्राद्धपक्ष हा शुभकार्यासाठी निषिद्ध का मानला जातो, यामागील कारणे, तसेच श्राद्धविधी करण्यामागील उद्देश आपण जाणून घेऊया.

‘देवकार्यापेक्षा पितृकार्य श्रेष्ठ कसे’, श्राद्ध हे धर्म, अर्थ आणि काम यांची प्राप्ती कशी करून देते ?, श्राद्धामुळे पूर्वजांच्या त्रासांपासून आपले रक्षण कसे होते इत्यादी सूत्रांमागील अध्यात्मशास्त्रीय विवेचन या लेखात पाहू. या सर्व सूत्रांतून आपल्याला हिंदु धर्माचे महत्त्वही लक्षात येईल.

श्राद्ध पक्षात श्री गुरुदेव दत्त हा नामजप करावा !

१. श्री गुरुदेव दत्त तारक जप

२. श्री गुरुदेव दत्त मारक जप

३. ॐ ॐ श्री गुरुदेव दत्त ॐ ॐ तारक जप

४. ॐ ॐ श्री गुरुदेव दत्त ॐ ॐ मारक जप

हे विविध प्रकारचे ‘श्री गुरुदेव दत्ताचे’ नामजप कसे करावेत ?, हे ऐकण्यासाठी भेट द्या !

दत्ताचा नामजप

‘कोरोना’ महामारीच्या पार्श्‍वभूमीवर शास्त्र विधानानुसार पुढीलप्रमाणे श्राद्धविधी करा !

अधिक माहिती वाचा…

श्राद्ध

नारायणबली, नागबली आणि त्रिपिंडी श्राद्ध

श्राद्धाच्या जेवणामागील अध्यात्मशास्त्र

श्राद्धसंदर्भात शंकानिरसन

श्राद्धात वापरण्यात येणार्‍या वस्तूंसंदर्भात

पितृपक्ष आणि श्राद्ध यांविषयी होणारा अपप्रचार आणि त्याचे खंडण

हिंदु धर्मातील श्राद्धाचे महत्त्व आणि श्राद्धाचे प्रकार

हिंदु धर्मात श्राद्धाचे महत्त्व काय ?
श्राद्धाचे विविध प्रकार जाणून घ्या !
यू.टी.एस्. या द्वारे संशोधन
श्री गुरुदेव दत्त माहिती अवश्य वाचा

हिंदूंना धर्मशिक्षणाची आवश्यकता !

हिंदूंना धर्मशिक्षणाची आवश्यकता स्पष्ट करणारे शासनाचे ऑनलाईन श्राद्ध !

‘अलीकडेच एका हिंदी मासिकात बातमी होती की, शासनाने हिंदूंसाठी ‘ऑनलाईन’ श्राद्धाची सोय केली आहे. ती वाचून ‘हसू का रडू’, अशी माझी स्थिती झाली. शासनाला श्राद्ध प्रत्यक्ष करण्याची कृती आहे, हे समजत कसे नाही, याचे आश्‍चर्य वाटले. ‘ऑनलाईन’ जेवण, विवाह होत नाहीत, तर श्राद्ध कसे होईल ? कहर म्हणजे ही सोय करणारे म्हणे हिंदुत्ववाद्यांचे सरकार आहे ! हिंदूंना धर्मशिक्षणाची किती आवश्यकता आहे, हे यावरून पुन्हा एकदा सिद्ध झाले. श्राद्धाचे निमित्त करून हिंदूंकडून कोट्यवधी रुपये जमवण्यासाठी तर हे हिंदुप्रेम जागृत झाले नाही ना, अशी शंकेची पालही मनात चुकचुकली.’

– (परात्पर गुरु) डॉ. आठवले (१३.२.२०११)

धर्मप्रसाराच्या कार्यात सहभागी व्हा !

हे चित्र, आपल्या व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक, ट्विटर इत्यादी सोशल मीडियाच्या खात्यांवर वापरून, पितृपक्षानिमित्त धर्मप्रसाराच्या कार्यात सहभागी व्हा !

चित्र डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा !

व्हिडीओ (Video) पहा !

श्राद्ध विषयी विविध व्हिडिओ पाहण्यासाठी खालील व्हिडिओच्या playlist वर क्लिक करा !

श्राद्धाचा अर्थ आणि आवश्यकता महालय श्राद्धविधीचे महत्त्व विषद करणारे वैज्ञानिक संशोधन
पितृपक्षात महालय श्राद्ध करण्याचे महत्त्व महालय श्राद्धविधीसंबंधीच्या शंकांचे निरसन
पितृपक्षात महालय श्राद्धविधीची पूर्वतयारी देव ब्राम्हणाने पूर्व दिशेकडे तोंड करुन भोजन करण्याचे सूक्ष्म-स्तरीय परिणाम
श्राद्धकर्त्याची आणि विधीसंबंधीची पूर्वतयारी पितर-ब्राम्हणांना अन्न निवेदन करताना – सुक्ष्मचित्र
ब्राह्मणस्वागत आणि अन्नप्रोक्षण पितर-ब्राम्हणाने उत्तर दिशेकडे तोंड करुन भोजन करणे – सुक्ष्मचित्र
श्राद्धातील विश्‍वेदेव आणि पितर यांचे आवाहन आणि पूजन पिंडपूजन – सुक्ष्मचित्र
श्राद्धीय भोजनाची पूर्वसिद्धता श्राद्धविधीमध्ये ब्राह्मणांच्या पानांभोवती पिशंगी म्हणजे भस्माचे मंडल काढण्याचे महत्त्व
महालय श्राद्धविधीतील ब्राह्मणभोजन भाग – १ श्राद्धकर्त्याने अष्टदिशांना काळे तीळ टाकण्याचे परिणाम
महालय श्राद्धविधीतील ब्राह्मणभोजन भाग – २ श्राद्धविधीमधे तिलोदकाचे महत्त्व
महालय श्राद्धविधीतील ब्राह्मणभोजनाचे अध्यात्मशास्त्रीय कारण पिंडपूजनासाठी दर्भ पसरून ठेवल्यावर घडणारी सूक्ष्मातील प्रक्रिया
महालय श्राद्धविधीतील पिंडपूजन श्राद्धविधीमधे काळ्या तिळाचा उपयोग करण्याचे कारण
श्राद्धविधी करण्यासाठी आर्थिक अडचण असल्यास काय करावे ? श्राद्धविधींमध्येे माका आणि तुळस वापरण्याचे कारण

This section is also available in : HindiEnglish