पाश्‍चात्त्यांची कालबाह्य कालगणना

​ख्रिस्ती धर्मियांनी पर्यावरणविसंगत कालगणना जगावर थोपवली. पाश्‍चात्त्य देशांनी याची चिकित्सा करून ती कालबाह्य करणे अपेक्षित होते; मात्र त्यांनी कधीही त्याला विरोध केला नाही. भारतातही स्वातंत्र्यानंतर ही अवैज्ञानिक कालगणना चालू ठेवण्यात आली..

दीपज्योति नमोस्तुते !

दिव्याला सर्वत्र आदराचे, मानाचे आणि श्रद्धेचे अनन्यसाधारण स्थान अगदी पुरातन काळापासून आहे. दीप किंवा दिवा हे ‘प्रकाश देणारे साधन’, असा त्याचा सर्वसामान्य अर्थ असला, तरी त्याचे कार्य आणि महत्त्व अनन्यसाधारण अन् असामान्य आहे..

वैकुंठचतुर्दशी

‘विष्णुभक्ती करण्यासाठी आपल्या सर्वांना मिळालेली अमूल्य संधी म्हणजे ‘वैकुंठचतुर्दशी !’ वैकुंठचतुर्दशी या दिवसाचे महत्त्व असे आहे की, या दिवशी सर्व भक्तांसाठी वैकुंठाचे द्वार खुले असते.

केळीची पाने : पर्यावरणपूरक आणि वैज्ञानिकदृष्ट्या उपयुक्त

केळीच्या पानावर जेवणे, ही एक निसर्गाचा आणि आरोग्याचा सूक्ष्म विचार असणारी भारतीय परंपरा आहे. केळीच्या पानाची आरोग्यदृष्ट्या आणि पर्यावरणदृष्ट्या असलेली उपयुक्तता आज आधुनिक विज्ञानाने सिद्ध झाली आहे..

देवतेला अन्नाचा नैवेद्य दाखवण्यामागील शास्त्र

नैवेद्य दाखवतांना सात्त्विक अन्नाचा नैवेद्य भावपूर्णपणे प्रार्थना करून देवतेला अर्पण केल्यास त्या नैवेद्यातील पदार्थांच्या सात्त्विकतेमुळे देवतेकडून प्रक्षेपित होणा-या चैतन्य-लहरी नैवेद्यात आकृष्ट होतात. देवतेला नैवेद्य दाखवल्यामुळे त्यात आकृष्ट झालेल्या चैतन्याने त्या नैवेद्याच्या आजूबाजूचे वायूमंडल शुद्ध होते.

कोरोना महामारीमुळे उद्भवलेल्या आपत्कालीन स्थितीत दिवाळी कशी साजरी करावी ?

कोरोना महामारीच्या पार्श्‍वभूमीवर लागू करण्यात आलेली दळणवळण बंदी उठवली जात असून जनजीवन पूर्ववत् होत असले, तरी काही ठिकाणी सार्वजनिक निर्बंधांमुळे नेहमीप्रमाणे दिवाळी साजरी करण्यास मर्यादा आहे. अशा ठिकाणी दिवाळी साजरी कशी करावी, याविषयीची काही उपयुक्त सूत्रे येथे देत आहोत.

कोरोना महामारीमुळे उद्भवलेल्या आपत्कालीन स्थितीत नवरात्रोत्सव कसा साजरा करावा ?

नवरात्रोत्सवात देवीच्या देवळात जाऊन देवीची ओटी भरणे शक्य नसल्यास घरीच देवघरातील कुलदेवीची ओटी भरावी.

अधिक मास किंवा ‘पुरुषोत्तम मास’ या मासाचे महत्त्व, या काळात करावयाची व्रते आणि पुण्यकारक कृत्ये अन् ती करण्यामागील शास्त्र !

चांद्रवर्षाचे ३५४ दिवस आणि सौरवर्षाचे ३६५ दिवस असतात. म्हणजेच या दोन वर्षांमध्ये ११ दिवसांचे अंतर असते. हे अंतर भरून यावे, तसेच चांद्रवर्ष आणि सौरवर्ष यांचा मेळ बसावा; म्हणून स्थूलमानाने सुमारे ३२॥ (साडेबत्तीस) मासांनी एक अधिकमास धरतात.

पितरांच्या शांतीसाठी विविध देशांमध्ये करण्यात येणार्‍या पारंपरिक कृती !

पूर्वजांविषयी कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संकल्पना केवळ भारतातच नाही, तर विदेशांतही पितरांच्या शांतीसाठी विविध पारंपरिक कृती करण्यात येतात.

शाळा आणि महाविद्यालय येथे केवळ सात्त्विक भारतीय पोशाखच गणवेश म्हणून वापरणे योग्य !

हल्ली बालवाडीपासून ते महाविद्यालयांपर्यंत विद्यार्थी आणि शिक्षक यांना शर्ट-पँट, पायमोजे, बूट, कमरपट्टा असा विदेशी गणवेश असतो.