प्रवेशद्वार कोणत्या दिशेला आणि कुठे हवे ?
आता वास्तूमध्ये (भूमीमध्ये) प्रवेश कुठून करायचा, या भागाचा विचार करायचा आहे. यासाठी आपल्याला इतर सर्व खोल्या आणि सुविधा यांचा विचार करायचा असतो. याविषयी मूळ वास्तूशास्त्रामध्ये काही महत्त्वाचे नियम आहेत.
आता वास्तूमध्ये (भूमीमध्ये) प्रवेश कुठून करायचा, या भागाचा विचार करायचा आहे. यासाठी आपल्याला इतर सर्व खोल्या आणि सुविधा यांचा विचार करायचा असतो. याविषयी मूळ वास्तूशास्त्रामध्ये काही महत्त्वाचे नियम आहेत.
या विश्वामध्ये प्रत्येक जीव गृहाचा आश्रय घेऊन रहात असतो. अगदी पशू-पक्ष्यांपासून मानवापर्यंत सर्वच घराचा आश्रय घेऊन जीवन व्यतीत करतात; म्हणून आपल्या जीवनामध्ये गृहाचा, म्हणजेच वास्तूचा मोठा सहभाग असतो. त्याची शुभाशुभता ही मनुष्याच्या जीवनावर दूरगामी परिणाम करत असते; म्हणून आपल्या शास्त्रामध्ये याचा सखोल अभ्यास केलेला आहे.
यापूर्वी मला दिवसातून ४ – ५ वेळा खायला लागायचे आणि सतत भूक लागलेली असायची, तसेच त्रास वाढल्यावर मी अधिक खायचो. जानेवारी २०२३ पासून मला खाण्यावर नियंत्रण ठेवता येते. आता माझे दिवसातून केवळ २ किंवा अधिकाधिक ३ वेळा खाणे होते. यामुळे मागील ४ मासांत माझे वजन ८ किलो न्यून झाले आहे.
सनातन संस्थेद्वारे आयोजित केल्या जाणार्या अध्यात्मविषयक प्रवचनांमध्ये जिज्ञासूंद्वारे ‘धर्मशास्त्र’ आणि ‘अध्यात्मशास्त्र’ हे वेगळे आहेत कि एकच अर्थाचे शब्द आहेत ?’, हा प्रश्न अनेकदा विचारला जातो. या प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी हा लेख आहे.
‘आपण ‘किती माळा जप झाला ?’, या परिमाणामध्ये जप मोजतो. ‘एक माळ म्हणजे १०८ वेळा जप करणे’, हे आपणा सर्वांना ठाऊक आहे. याचाच अर्थ जप मोजण्यासाठी माळ अनिवार्य होऊन जाते.
व्यसनमुक्ती हा केवळ औषधांचा विषय नसून तो मनाच्या पुनर्रचनेचा आणि आध्यात्मिक त्रासांचा विषय आहे. आधुनिक विज्ञान शरिरावरील उपचार करील; पण अध्यात्मशास्त्र मनाचा कायापालट करील. नामजप, स्वयंसूचना आणि सात्त्विक जीवनशैली यांच्या समन्वयातून आपण एक व्यसनमुक्त, सुदृढ आणि आनंदी समाज घडवू शकतो.
तन-मन-धन यांचा त्याग आणि सर्वस्व अर्पण करण्याची सिद्धता यांद्वारे साधकातील अहंचा लय होऊ लागतो. त्याचे संचित आणि प्रारब्ध संपते. त्याला ईश्वराची प्राप्ती होते आणि त्याच्या जीवनाचे सार्थक होते.
‘मानवाचा जन्म दुर्लभ आहे. ‘मनुष्यजन्मात येऊन ईश्वरप्राप्तीच करायची आहे’, हे भगवंत विविध स्वरूपातून सांगत असतो. मनुष्य देह हे एक यंत्र आहे. ‘मी जिवंत आहे’, ही जाणीव सतत ठेवून जीवन जगायचे असते.
साधनेमध्ये आल्यावर माझ्यामध्ये गुरुकृपेने (सच्चिदानंद परब्रह्म डॉ. जयंत आठवले यांच्या कृपेने) पालट झाले. मला लागलेली व्यसने पूर्णपणे बंद झाली. ‘नामजप केल्यामुळे माझ्यात देवाप्रती प्रेमभाव आणि भक्तीभाव वाढत आहे’, असे मला वाटते.
‘अध्यात्मात ज्ञानयोग, ध्यानयोग, कर्मयोग, हठयोग, शक्तीपातयोग, नामसंकीर्तनयोग आणि भक्तीयोग असे विविध योगमार्ग आहेत. विविध योगमार्गांनुसार साधना करण्यासाठी आवश्यक असणारे गुण आणि त्यांच्यामुळे विकसित होणारे गुण पुढीलप्रमाणे आहेत.