सत्कार कसा करावा ?
‘सर्वप्रथम उजव्या हाताच्या मध्यमेने सत्कारमूर्तींना गंध किंवा कुंकू लावावे. कुंकू ओले करून लावू शकतो. संतांना अनामिकेने कुंकू लावावे.
‘सर्वप्रथम उजव्या हाताच्या मध्यमेने सत्कारमूर्तींना गंध किंवा कुंकू लावावे. कुंकू ओले करून लावू शकतो. संतांना अनामिकेने कुंकू लावावे.
‘काकगती’ ही पिंडदानात केलेल्या आवाहनानुसार पृथ्वीच्या वातावरणकक्षेत येणार्या लिंगदेहाच्या गतीशी साधर्म्य दर्शवते. तसेच कावळ्याचा काळा रंग हा रज-तमदर्शक असल्याने, तो ‘पिंडदान’ या रज-तमात्मक कार्याशी संबंधित विधीशी साधर्म्य दर्शवतो.
पितृदोष हा देवकोपाइतकाच दृढ समजला जातो. देव कोपला, तर दुष्काळ पडेल; पण पितर कोपले, तर घरात दुष्काळ पडणे, आजारपण येणेे, विनाकारण चिडचिड करणे, जेवतांना भांडणे आणि अन्न खाऊ न देणे असे त्रास होतात. त्यासाठी प्रत्येकाने न चुकता वर्षातून एकदा पितरांच्या नावाने श्राद्ध करावे.
श्राद्धातील विविध कृतींमागील अध्यात्मशास्र या लेखातून आपण जाणून घेऊ. यांतून ‘श्राद्ध’ या धार्मिक कृतीचे श्रेष्ठत्व आपल्याला लक्षात येईल.
श्राद्धविधीत पितर आणि देवतांना नैवेद्य दाखवणे ही महत्त्वाची कृती असल्याने त्यामागील शास्र जाणून घेणे आवश्यक ठरते. यादृष्टीने लेखात पितरांसाठीचे पिंड दर्भावर का ठेवतात, देवता आणि पितरांना नेवैद्य कसा दाखवावा इत्यादी सूत्रांमागील शास्र आपण पाहू.
आजच्या आधुनिक युगात धुलाई यंत्राने (Washing Machine ने) कपडे धुणे ही दैनंदिन बाब झाली आहे. या लेखात आपण कपडे हे धर्मानुसार कसे धुवावेत ? याचे शास्त्र जाणून घेऊया.
प्रस्तूत लेखात आपण चातुर्मासात केस का कापू नये; नखे, केस, दाढी आणि मिशा का वाढू देऊ नयेत. तसेच केस पूर्णपणे का कापू नये; दाढी का कुरवाळू नये इत्यादी वैशिष्ट्यपूर्ण प्रश्नांची शास्त्रीय कारणमीमांसा जाणून घेऊ.
पाश्चात्त्य देशांत लोकप्रिय असलेला; पण व्यक्तीला शारीरिक, मानसिक किंवा आध्यात्मिक स्तरावर काहीच लाभ होत नसणारा ‘फ्रेंडशिप बँड’ (रंगीत कापडाचा पट्टा) बांधण्याची नवीन प्रथा भारतातील विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण झाली आहे. ‘फ्रेंडशिप बँड’ बांधण्याचे दुष्परिणाम या लेखात जाणून घेऊया.
दागिन्यांमध्ये निरनिराळ्या प्रकारची रत्ने जडवली जातात. या रत्नांचा शरिरावर होणारा परिणाम, तसेच अलंकारांतील रत्नांप्रती अलंकार परिधान करणार्याने कसा भाव ठेवावा, ते या लेखातून जाणून घेऊया.
श्रद्धेने करतो ते श्राद्ध ! आपण श्रद्धेने केलेल्या श्राद्धाने पितरांना सद्गती मिळाली आहे का, हे ओळखण्याची काही लक्षणे या लेखातून जाणून घेऊ.