देवभाषा संस्कृतचे महात्म्य, सर्व भाषांतील सर्वोत्कृष्टता

१. भाषांतरासाठी संस्कृत सर्वश्रेष्ठ माध्यम असून जगातील कोणत्याही भाषेत तिचे भाषांतर केल्यास मूळ अर्थ पालटत नसणे

या गुणांमुळे संस्कृत भाषेला भाषांतराचे सर्वश्रेष्ठ माध्यम मानले आहे. आपण कोणत्याही भाषेतील वाक्यांचे संस्कृतमध्ये सहजपणे भाषांतर करू शकतो आणि संस्कृतमधील लिखाणाचे भाषांतर कोणत्याही तिसर्‍या भाषेत करू शकतो. संस्कृत भाषेतील भाषांतर सर्वांत योग्य असेल, याची निश्‍चिती देता येईल; परंतु अन्य कोणत्याही भाषेतून दुसर्‍या भाषेत आणि तिच्यातून तिसर्‍या भाषेत सरळ भाषांतर केल्यानंतर अर्थ पालटणार नाही, याची आपण शाश्‍वती देऊ शकत नाही. संस्कृतमध्ये अनुवाद केल्यानंतर जगातील इतर कोणत्याही भाषेत भाषांतर केल्यावर त्याचा मूळ अर्थ पालटत नाही; परंतु अन्य भाषांतून थेट भाषांतर केवळ एकाच भाषेत केले जाऊ शकतेे.

 

२. संक्षिप्तता या गुणामुळे संगणकीय
प्रणालीसाठीही संस्कृत सर्वश्रेष्ठ भाषा मानली जाणे

संक्षिप्तता या गुणामुळे संस्कृतला संगणकीय प्रणालीसाठीही सर्वश्रेष्ठ भाषा मानण्यात आले आहे. असे असले, तरी अजूनपर्यंत संस्कृत भाषेचा उपयोग या कार्यासाठी केलेला नाही. यासाठी राष्ट्रप्रेमी वैज्ञानिकांनाच पुढाकार घ्यावा लागेेल.

 

३. जगातील सर्वाधिक वैज्ञानिक आणि पूर्ण लिपी असलेल्या अन् देवनागरी लिपीत लिहिली जात असल्याने संस्कृत भाषा संगणकासाठी सर्वश्रेष्ठ भाषा असणे

संस्कृत भाषा देवनागरी लिपीमध्ये लिहिली जाते. ही जगातील सर्वाधिक वैज्ञानिक आणि पूर्ण लिपी आहे. ही लिपी लिहिणे आणि उच्चारणे यांत कोणत्याही प्रकारची अडचण नाही. यामध्ये स्वर आणि व्यंजन यांची संख्याही आवश्यक आणि पुरेशी आहे. यासाठी संगणकामध्ये ध्वनीवर आधारित वापर करण्यासाठी संस्कृत सर्वश्रेष्ठ भाषा मानली गेली आहे.

 

४. संस्कृत संगणकासाठी सर्वश्रेष्ठ भाषा असण्याची अन्य कारणे

या व्यतिरिक्त संस्कृत संगणकासाठी सर्वश्रेष्ठ भाषा असण्याची अनेक अन्य कारणे आहेत. तिच्यातील शब्द सामर्थ्य, भाव अभिव्यक्ती सामर्थ्य आणि विपुल वाङ्मय यांपुढे जगातील कोणतीच भाषा टिकू शकणार नाही.

 

५. विश्‍व संस्कृतदिनी करावयाचा संकल्प वदतु संस्कृतम् । पठतु संस्कृतम् । जयतु भारतम् । म्हणजे संस्कृत बोला. संस्कृतचा अभ्यास करा. भारताचा विजय असो

विश्‍व संस्कृत दिवस श्रावण शुक्ल पक्ष पौर्णिमा म्हणजेच रक्षाबंधनाच्या दिवशी असतो. या शुभ दिवशी आपण पुढील संकल्प करूया.

राष्ट्राच्या अस्मितेच्या संवर्धनासाठी मी माझ्या व्यावहारिक भाषेत अधिकाधिक संस्कृत शब्दांचा उपयोग करीन, तसेच माझ्या दैनंदिन व्यवहारात संस्कृतचे छोटे छोटे वाक्य, श्‍लोक, मंत्र यांचा उपयोग करून सतत संस्कृत शिकणे आणि शिकवणे यांसाठी प्रयत्नशील राहीन.

अग्ने व्रतपते व्रतं चरिष्यामि । (वाजसनेयी शुक्लयजुर्वेद, अध्याय १, कण्डिका ५) म्हणजे अनुष्ठेय व्रताच्या पालनकर्त्या अग्नि, मी तुझ्या अनुज्ञेने या व्रताचे अनुष्ठान करीन. हे तेजस्वरूप परमात्मा ! माझ्या या संकल्पाच्या पूर्तीसाठी मला सामर्थ्य दे.

संदर्भ : दैनिक सनातन प्रभात