सुखसागर सेवाकेंद्राच्या बांधकामाची सेवा करतांना श्री. भूषण मिठबांवकर यांनी अनुभवलेली परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची सर्वज्ञता आणि प्रीती !

परात्पर गुरु डॉ. जयंत आठवले यांच्या अमृत महोत्सवी वर्षानिमित्त…

श्री. भूषण मिठबांवकर

 

वर्ष १९९९ ते २००० या काळात देवाच्या कृपेने मला फोंडा, गोवा येथील सुखसागर सेवाकेंद्रात रहाण्याची आणि परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांना जवळून अनुभवण्याची संधी मिळाली.

१. सुखसागर सेवाकेंद्राच्या बांधकामाची सेवा मिळणे

गोव्यातील सीमेपाईण, म्हार्दोळ येथून फोंड्याच्या सुखसागर येथील सेवाकेंद्रात साहित्याचे स्थलांतर करण्याची सेवा चालू होती. मी ट्रकमधून साहित्य उतरवण्याच्या सेवेसाठी आलो होतो. त्या नवीन जागेत आवश्यक त्या सर्व सुविधा नव्हत्या. त्या करण्यासाठी काही साधकांचा एक गट करून त्यांना एका जागेत दुरुस्तीची सेवा करण्यास सांगण्यात आले.

२. परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांना साधकांनी बांधकामातील
कौशल्ये आत्मसात करून सक्षम होणे आणि त्यातून साधकांची
साधना होऊन त्यांची आध्यात्मिक उन्नती होणे अपेक्षित असणे

आम्ही सकाळी ७ वाजल्यापासून रात्री १० – ११ वाजेपर्यंत दुरुस्तीची सेवा करायचो. आम्ही सर्व साधक सेवाकेंद्राबाहेर झोपायला जात होतो. आम्ही सकाळी सेवेला येण्यापूर्वीच परात्पर गुरु डॉ. आठवले तेथे उपस्थित असायचे. श्री. पांडुरंग परब आमच्या सेवेचे नियोजन पहायचे. त्यांना परात्पर गुरु डॉ. आठवले कोणत्या सेवा करायच्या आहेत ?, हे सांगायचे. त्या वेळी दैनिक सनातन प्रभातमध्ये सेवाकेंद्राच्या बांधकामाची सेवा करतांना सुतारकाम, विद्युतजोडणी, नळजोडणी, गवंडीकाम, फॅब्रिकेशन इत्यादी सेवा शिकण्याची सुवर्णसंधी !, अशी चौकट दिली होती. पुढे राष्ट्र-धर्म यांच्या कार्यासाठी देश-विदेश यांत शेकडो आश्रम बांधायचे असल्याने परात्पर गुरु डॉक्टर आठवले यांना साधकांनी सुखसागर सेवाकेंद्राचे बांधकाम करतांना त्यातील कौशल्ये शिकून घेऊन सक्षम व्हावे, असे अपेक्षित होते. त्यांना साधकांच्या सेवेपेक्षा त्यांनी आध्यात्मिक प्रगती करून घ्यावी, असे वाटत असेे.

३. परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची प्रत्येक
साधक प्रत्येक गोष्टीत सक्षम व्हायला हवा, ही तळमळ

एखाद्या साधकानेे त्याला येत असलेल्या कौशल्याव्यतिरिक्त अन्य काही शिकण्याचा प्रयत्न केल्यास परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांना पुष्कळ आनंद होत असे. माझे फॅब्रिकेशन या विषयातील शिक्षण झाल्याने मला ती सेवा जमत असे. मी सुतारकाम किंवा अन्य सेवा शिकण्याचा प्रयत्न केल्यावर परात्पर गुरु डॉक्टर मला प्रोत्साहन द्यायचे. त्यांना प्रत्येक साधक प्रत्येक गोष्टीत सक्षम व्हायला हवा, अशी तळमळ होती.

४. परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांनी
बांधकामाशी संबंधित शारीरिक कष्टाच्या सेवाही करणे

परात्पर गुरु डॉ. आठवले त्यांच्या प्रत्येक कृतीतून साधकांसमोर आदर्श ठेवतात. ते सकाळी लवकर उठून चिरे तासणे, वाळू चाळणे, ट्रक चालवणे, बांधकाम साहित्याची घमेली उचलणे आदी सेवा करायचे. कृष्णाने राजसूय यज्ञाच्या वेळी उष्ट्या पत्रावळी उचलल्या होत्या, त्याची या वेळी मला आठवण झाली.

५. परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांनी सेवा अल्प वेळेत
आणि सर्वांना सोयीस्कर अशी होण्यासाठी सांगितलेली सूत्रे

५ अ. प्रत्येक गोष्टीला आवश्यक तेवढाच वेळ देणे अपेक्षित असणे

एकदा परात्पर गुरु डॉ. आठवले सुखसागरच्या आगाशीत बसून लिहीत होते. त्या वेळी त्यांना आधारासाठी शेजारी असलेले पाण्याचे रिकामे पिंप हवे होते. त्यावर धूळ असल्याने मी पुसण्यासाठी ओले कापड शोधत होतो. त्या वेळी त्यांनी सांगितले, कुठल्या गोष्टीला किती वेळ द्यायचा, हे समजले पाहिजे. साध्या कपड्याने धूळ झटकली की, झाले.

५ आ. सेवेचा आवाका मोठा असतांना सर्वांना सोयीचे होईल अशी टप्याटप्याने सेवा कशी करायची ?, ते सांगणे

सुखसागरच्या मार्गाकडील असलेल्या सज्ज्याला (बाल्कनीला) १० ते १२ लोखंडी जाळ्या (ग्रील्स) बसवायच्या होत्या. मी त्यासाठी लागणारे सर्व साहित्य एकदम कापले आणि एकाच वेळी रंगवून जोडण्यास घेतले. आम्ही एकाच दिवशी सर्व जाळ्या (ग्रील्स) बसवण्यास घेतल्या. आम्ही सर्व जण साधनेत नवीन असल्यामुळे परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांनी त्या वेळी आम्हाला काही सांगितले नाही. सर्व जाळ्या बसवून झाल्यावर त्यांनी आम्हाला आमच्या चुकीची जाणीव करून दिली. त्यांनी सांगितले, तुम्ही आरंभी २ – ३ जाळ्यांसाठी (ग्रील्ससाठी) लागणारे साहित्य बनवून त्या बसवल्या असत्या, तर काम लवकर झाले असते आणि साधकही तेथे सेवा करू शकले असते.

६. परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांची साधकांवरील प्रीती

६ अ. साधकांना त्रास होणार नाही, अशा वेळेत सेवा करण्यास सांगणे

एकदा आम्ही रात्री उशिरापर्यंत पाण्याची टाकी बांधण्याची सेवा करत होतो. आम्ही ही सेेवा कुणालाही अडचण न येता करणे अपेक्षित होते. आमच्या बोलण्याने शेजारच्या खोलीत झोपलेल्या साधकांची झोपमोड झाली. परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांनी दुसर्‍या दिवशी साप्ताहिक सत्संगात हे सूत्र आम्हाला सांगितले.

६ आ. साधकांच्या आवश्यकतेनुसार वस्तू उपलब्ध करून देणे

कोणत्या साधकाला कुठल्या लाकडी वस्तूंची (फर्निचरची) अधिक आवश्यकता आहे, याचा अभ्यास करून सेवाकेंद्रात अर्पण आलेल्या वस्तू (फर्निचर) दिल्या जायच्या. अन्य ठिकाणच्या सेवाकेंद्रांत लाकडी वस्तू (फर्निचर) हव्या असल्यास त्या वस्तू वाहनातून तिकडे पाठवण्याचे नियोजनही व्हायचे.

६ इ. साधकांना ते करत असलेल्या सेवेत विरंगुळा म्हणून परात्पर गुरु डॉ. आठवले साधकांना चारचाकीने गोवा दर्शनाला पाठवायचे.

६ ई. साधकाच्या मनमंदिरातील अविस्मरणीय आठवणी

६ ई १. साधकाची घरातील व्यक्तींसमवेत राहून सेवा करायची इच्छा जाणून देवद आश्रमात सेवेसाठी जाण्यास सांगणे : त्या वेळी माझे कुटुंब ठाणे जिल्ह्यातील विरार येथे रहायला होते. मला साधनेसाठी घरातून विरोध होता. काही दिवसांनी मिरज आणि देवद (पनवेल) येथे दोन नवीन आश्रमांचे बांधकाम चालू होणार होेते. तेव्हा माझ्या मनात विचार आला, मला देवद आश्रमाच्या बांधकामाची सेवा मिळायला हवी म्हणजे कुटुंबियांच्या संपर्कात रहाता येईल; परंतु ईश्‍वरेच्छेनुसार करायचे; म्हणून मी याविषयी कुणाला काही सांगितले नाही. एका रात्री अकस्मात् मला निरोप मिळाला, उद्या सकाळी धर्मरथासमवेत देवद येथे पुढील सेेवेसाठी जायचे आहे. मला घरातील व्यक्तींसमवेत राहून सेवा करायला मिळेल आणि त्यांचा विरोधही अल्प होईल, याचा मला आनंद झाला. मी परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांना काहीही न सांगताही त्यांनी माझी इच्छा ओळखली.

६ ई २. सेवाकेंद्रातून निघतांना साधकाला उंच जागी ठेवलेली भेटवस्तू स्वतः काढून देणे आणि त्याला व्यापक होऊन सेवेतून साधना व्हायला हवी, असे सांगणे : मी परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांचा निरोप घेण्यासाठी त्यांना भेटायला गेलो. तेव्हा ते स्वतः ५ फुटी मोठ्या स्टूलवर चढले आणि त्यांनी मांडणीतून एक भेटवस्तू काढून मला दिली. ते मला म्हणाले, पनवेलला जात आहेेस, तर तिथेच अडकून रहायचे नाही. पुढे आपल्याला अनेक आश्रम उभे करायचे आहेत. त्या प्रत्येक ठिकाणी सेवेला जाता आले पाहिजे. त्यातून आपली साधना व्हायला हवी. मी हा प्रसंग आयुष्यभर विसरणार नाही. त्यांनी सर्व साधकांना प्रेम दिले आणि प्रत्येकाकडून साधना करवून घेतली.

७. कृतज्ञता आणि प्रार्थना

परात्पर गुरु डॉ. आठवले यांच्या समवेत अनुभवलेला प्रत्येक दिवस आणि क्षण आठवल्यावर मला आजही प्रोत्साहन मिळून माझी भावजागृती होते. माझा हा उत्साह आणि त्यांच्या प्रतीचा भाव असाच टिकून राहून तो वृद्धींगत होऊ दे, अशी त्यांच्या चरणी प्रार्थना !

– श्री. भूषण मिठबांवकर, सनातन आश्रम, रामनाथी, गोवा. (२८.२.२०१७)

संदर्भ : दैनिक सनातन प्रभात