
त्रिभुवनकीर्ति रस हे तापावरील औषध म्हणून प्रसिद्ध आहे.
१. गुणधर्म आणि संभाव्य उपयोग
हे तापावरील औषध म्हणून प्रसिद्ध आहे. याचे विकारांतील संभाव्य उपयोग पुढे दिले आहेत; परंतु प्रकृती, प्रदेश, ऋतू आणि समवेतचे अन्य विकार यांनुसार उपचारांत पालट होऊ शकतो. त्यामुळे औषध वैद्यांच्या मार्गदर्शनाखालीच घ्यावे.
| उपयोग | औषध घेण्याची पद्धत | कालावधी |
|---|---|---|
| सर्व प्रकारचे ताप | ताप जास्त असल्यास दर २ घंट्यांनी १ – १ गोळी अर्धा चमचा मध / तेवढाच आल्याचा रस यांत मिसळून चाटावी. दिवसभरात जास्तीतजास्त ६ गोळ्या. ताप नसून नुसतीच कणकण असेल, तर दिवसातून २ – ३ वेळा १ – १ गोळी गरम पाण्यासह घ्यावी. | तात्कालिक किंवा २ – ३ दिवस |
२. सूचना
अ. गोळी चावून किंवा चूर्ण करून घेतल्यास तिची परिणामकारकता वाढते.
आ. वयोगट ३ ते ७ यासाठी पाव आणि ८ ते १४ यासाठी अर्ध्या प्रमाणात गोळ्यांचे चूर्ण घ्यावे.
३. औषधाचा सुयोग्य परिणाम होण्यासाठी हे टाळावे !
मैदा आणि बेसन यांचे पदार्थ; आंबट, खारट, अती तेलकट अन् तिखट पदार्थ; आईस्क्रीम, काकवी, दही, पनीर, चीज; शिळे, अवेळी आणि अती प्रमाणात भोजन; उन्हात फिरणे; तसेच रात्रीचे जागरण
४. औषध घेतांना उपास्य देवतेला प्रार्थना करावी !
हे देवते, हे औषध मी तुझ्या चरणी अर्पण करून तुझा ‘प्रसाद’ म्हणून ग्रहण करत आहे. या औषधाने माझे विकार दूर होऊ देत.’
– वैद्य मेघराज माधव पराडकर, सनातन आश्रम, रामनाथी, गोवा. (११.६.२०२१)
अधिक माहितीसाठी वाचा : सनातनचा ग्रंथ ‘आयुर्वेदानुसार आचरण करून औषधांविना निरोगी रहा !’
आयुर्वेदातील औषधे आणि त्यांची समाप्ती तिथी (एक्सपायरी डेट)
हृदय आणि श्वसनसंस्था यांना बळ देणारी आयुर्वेदातील काही प्रसिद्ध औषधे
श्वसनसंस्थेच्या विकारांमध्ये उपयुक्त आयुर्वेदातील काही औषधे
आयुर्वेदाची काही सुवर्णयुक्त औषधे
तापात वापरता येण्यासारखी आयुर्वेदाची काही औषधे
सूतशेखर रस (गोळ्या)