पसंतांचे संत !

 

१. बुद्धी(?)वादी पुरोगाम्यांचे आविष्कार स्वातंत्र्य !

भाजपचे वायव्य मुंबईचे खासदार गोपाळ शेट्टी यांनी एका कार्यक्रमात काही वादग्रस्त विधान केले, म्हणून कल्लोळ माजवला गेला. स्वातंत्र्य लढ्यात मुसलमान आणि हिंदू खांद्याला खांदा लावून लढले अन् ब्रिटिशांची सत्ता असल्याने ख्रिस्ती मात्र स्वातंत्र्य लढ्यात सहभागी नव्हते,असे काहीसे विधान असल्याच्या बातम्या झळकल्या. या देशाचे तुकडे तुकडे व्हावे, अशा घोषणा देण्याला आविष्कार स्वातंत्र्य मानले जाते आणि त्यासाठी आपली सर्व बुद्धी पणाला लावण्याला बुद्धीवाद मानले जाते; पण तसाच काहीसा बोलायचा अधिकार भाजपच्या आमदार, खासदार अथवा समर्थकाला असू शकत नाही. शेट्टी यांचे विधान योग्य कि अयोग्य, हा विषय तात्पुरता बाजूला ठेवू. मुद्दा आविष्कार स्वातंत्र्याचा असेल, तर कोणालाही बेताल बोलण्याचा अधिकार राज्यघटना देते, असा एकूण बुद्धीवादी पुरोगामी सूर असतो. मग त्यातून गोपाळ शेट्टी यांना कसे वगळता येईल ? जो अधिकार नेहरू विद्यापिठातील कन्हैया अथवा उमर खालीद यांना असतो,तोच गोपाळ शेट्टी यांना कसा नाकारता येईल ? थोडक्यात ज्यांनी कोणी अवसान आणून कन्हैय्या अथवा उमर यांचे समर्थन केले असेल, त्यांनी तितक्याच उत्साहात शेट्टी यांच्याही समर्थनाला बाहेर आले पाहिजे; पण तसे सहसा होत नाही. कारण गोपाळ शेट्टी भारताचे नागरिक असले, तरी दुय्यम नागरिक असतात. कारण प्रथम ते हिंदु असतात आणि दुसरे कारण ते हिंदुत्ववादी असतात. साहजिकच राज्यघटनेने दिलेले कुठलेही अधिकार त्यांच्यासाठी लागू होत नाहीत. संधी मिळेल, तिथे त्यांना गुन्हेगार ठरवण्याला पुरोगामित्व मानले जात असते. तीच कहाणी प.पू. आसाराम बापू अथवा अन्य हिंदु संत–महंत अथवा महाराज यांची असते. त्यांना भोंदूगिरी करण्याची मुभा नसते आणि अन्य धर्माचे कोणी मुल्ला–मौलवी किंवा फादर–बिशप आदी असतील, तर त्यांना मुले पळवण्यापासून बलात्कार करण्यापर्यंत ‘आविष्कार स्वातंत्र्य’ मिळालेले असते.

 

२. हिंदु संतांना पाण्यात पहाणार्‍या पुरोगाम्यांची दुटप्पी भूमिका !

गोपाळ शेट्टी यांचे विधान एका कार्यक्रमातील आहे; पण त्याच दरम्यान केरळच्या चर्चमध्ये ख्रिस्ती धर्मगुरूंनी अगतिक महिला–मुलींचे लैंगिक शोषण नि बलात्कार केल्याच्या किरकोळ बातम्या आल्या आहेत. आम्ही ती बातमी लपवलेली नाही, अशी शपथ घेण्याची मोकळीक असावी, म्हणून त्या बातम्या छापण्यात आल्या किंवा देण्यात आल्या; पण त्यावर कोणी चर्चा केल्या नाहीत अथवा अग्रलेख लिहिले नाहीत. पण अशा वेळी मूग गिळून गप्प बसणार्‍यांची ‘रसवंती’ रामरहीम नावाच्या हरियाणाच्या कोणा महाराजांच्यावेळी दुथडी भरून वहात होती. प.पू.आसाराम बापू यांनी किती मुली–महिलांचे लैंगिक शोषण केले, त्याचा शोध दुर्बिणी नि भिंगे लावून घेतला जात होता आणि एकामागून एक अध्याय रंगवून मांडले जात होते. तसे काही केरळचे ख्रिस्ती पाद्री अथवा धर्मगुरु करून बसले, मग त्याविषयी कोणाला चार शब्द सविस्तर कथन करायची हिंमत होत नाही. कशी गंमत आहे ना ? देशाचे संविधान एकच आहे, पण त्याची धर्मनिहाय अथवा पक्षनिहाय अंमलबजावणी भिन्न होत असते. म्हणजे असलाच प्रकार कुठल्या मुल्ला–मौलवी यांनी केल्याच्या चार ओळींची बातमी पुरेशी असते, ख्रिस्ती धर्मगुरूंनी केल्यास त्याचा गवगवा होऊ द्यायचा नसतो. मग आपण पुरोगामी आहोत, याचे समाधान मिळत असते. ना पत्रकार बोलणार, ना त्यांचे एकाहून एक मठाधीश विचारवंत तोंड उघडणार !मदर तेरेसा किंवा तत्सम संत लोकांच्या गोष्टी तर खूपच प्रतिबंधित असतात. कोणा बुद्धीमंत संपादकाने त्यावर आघात केला, तरी त्याला थेट संपादकीय लेख मागे घेण्यापर्यंत आपलीच थुंकी गिळावी लागत असते, कारण मदर तेरेसा या ‘पसंतांच्या संत’ असतात आणि बापू–आचार्य आदी‘असंतांचे संत’ असतात. साहजिकच चुकून कुठे पसंतांच्या संताला धक्का लागला, तर थेट पुरोगाम्यांच्या पायी शरणागती पत्करावी लागत असते.

 

३. पुरोगामी पुरुषार्थ !

याचेही मोठे कारण आहे. जगभरच्या चर्च अथवा इस्लामी संघटना या धार्मिक निधी गोळा करून गुंतवणूकीच्या माध्यमातून प्रसार साधनांना मुठीत ठेवत असतात. वर्ष २००१ मध्ये न्यूयॉर्कच्या जुळ्या मनोर्‍यावर (‘ट्विन टॉवर्स’वर) विमाने आदळून घातपात करण्यात आला.तेव्हा आरंभी त्यात सौदी अरेबियाचे जिहादी असल्याचा दावा केला जात होता आणि तेच सत्य होते; पण दोन घंट्यांनंतर सगळ्यांनी सौदी हा शब्द वगळून ‘इस्लामिस्ट’ हा शब्द निमूटपणे वापरायला आरंभ केला. पुढे कुठल्याही पाश्‍चात्त्य वाहिनी अथवा माध्यमात ‘सौदी’ हा शब्द येऊ शकला नाही. कारण अशा बहुतांश माध्यम समूहांच्या आस्थापनांमध्ये सौदी राजपुत्राची प्रचंड गुंतवणूक होती आणि त्याने ती गुंतवणूक काढून घेण्याची धमकी देताच जगभरच्या माध्यम समूहांचे अवसान गळाले. आविष्कार स्वातंत्र्य गुंडाळून त्यांनी ‘सौदी घातपाती’ हा शब्द काढून टाकला. हे जगभरच्या एकाहून एक मोठ्या माध्यम आस्थापनांसाठी घडत असेल, तर भारतातील नव्याने रांगणार्‍या माध्यम समूह आस्थापनांची काय कथा ? त्यांना विविध बहुराष्ट्रीय आस्थापनांच्या गुंतवणूकीवरच रुबाब मारता येत असतो. त्यांचे परस्पर नियंत्रण अशी बहुराष्ट्रीय आस्थापने करत असतील, तर मालकाच्या पसंतीचे संत गुणाचे पुतळे ठरवण्याला पर्याय नसतो.मग घरात उगाच शिरजोरी करावी लागत असते. जगभर थपडा आणि खेटरे खाऊन दारूच्या धुंदीत घरी परतणार्‍या पराभूत बेवड्या नवर्‍याने घर सांभाळणार्‍या बायकोच्या कंबरेत लाथ घालण्याची मर्दुमकी गाजवावी, तसा हा एकूण पुरोगामी पुरुषार्थ असतो. प.पू. आसाराम बापू यांना अपमानित केल्याने त्यांना आपल्या आविष्कार स्वातंत्र्याच्या बेडकुळ्या फुगवल्याचा टेंभा मिरवता येतो. ख्रिस्ती धर्मगुरु अथवा मौलवी यांच्या पापावर पांघरूण घातल्याच्या नामुष्कीची बेअब्रू झाकताही येत असते. म्हणूनच मदर तेरेसा यांच्या निर्मल हृदय नावाच्या संस्थेतून मुले पळवून विकली जातात, त्यावर छातीठोकपणे बोलायची हिंमत नसते. त्यापेक्षा शेट्टी यांना झोडणे सोपे असते ना ?

 

४. स्वयंभूवृत्ती नि स्वतंत्र बुद्धीचा दुष्काळ !

झारखंड राज्यातील या निर्मल हृदय संस्थेतील एका अर्भकाला लाखाहून अधिक किमतीत विकण्यात आले आणि त्याविषयी तक्रार आल्यावर मदर टेरेसांच्या संस्थेतील दोघा जोगीणींना पोलिसांनी अटकही केली आहे; पण हे एकमेव प्रकरण आहे अथवा तेथून असेच राजरोस खरेदी विक्रीचे प्रकार चालतात का, याचा शोध छुपे कॅमेरे अथवा गौप्यस्फोट करणार्‍यांना आवश्यक वाटला नाही. कुठल्याही वाहिनीला त्याविषयी सविस्तर चर्चा करण्याची आवश्यकता वाटली नाही.जणू कुठल्या नाक्यावर कुत्र्याचे पिल्लू गाडीखाली सापडून मेले असावे, इतक्या तटस्थपणे अलिप्तपणे या बातम्या छापून सर्वजण मोकळे झाले. बिचार्‍यांना राज्यघटनेने खूप अधिकार दिले आहेत; पण ते वापरण्यासाठी जी स्वयंभूवृत्ती लागते अथवा स्वतंत्र बुद्धी लागते, त्याचाच दुष्काळ असल्यावर दुसरे काय व्हायचे ? हाच प्रकार हिंदूंसंदर्भात असला, मग गळ्यातील पट्टे सैल होतात आणि शिकारी हा शोधक कुत्र्यासारखे ‘आविष्कार स्वातंत्र्या’चा सुसाट वास काढत गुन्हेगारांचा शोध घेऊ लागतो. धार्मिक निधीच्या गुंतवणुकीवर ज्यांच्या चरितार्थाची आवश्यकता भागवली जात असते, त्यांना अशा गोष्टीतील स्वातंत्र्य गहाण टाकावेच लागणार ना ? मालकाने ‘छू’ केल्यावर भुंकायचे, हे कर्तव्य बनलेल्यांना कुठलीही राज्यघटना अथवा आविष्कार स्वातंत्र्य कसली हिंमत देऊ शकते ? त्यांच्याकडून कुठली अपेक्षा बाळगता येते ? तात्काळ असे स्वातंत्र्यवीर पाद्य्रांच्या पायघोळ झग्याखाली दडी मारतात आणि डोळ्यावर तोच झगा ओढून शेट्टी काय म्हणाले, त्याच्यावर भुंकू लागतात. कारण खर्‍या चोरांवर भुंकायला स्वयंभूता लागते आणि येथे तीच गहाण टाकली आहे ना ? भारतीय पत्रकारिता अथवा बुद्धीवादाची हीच तर शोकांतिका आहे. त्यांना इस्लामी अथवा ख्रिस्ती धर्मनिधीने विकत घेतलेले असून, त्याच्या पसंतीच्या संतांच्या आरत्या आणि हिंदु संतांची निंदानालस्ती, हे कर्तव्य बनून गेले आहे. त्याला ‘पुरोगामित्व’ असे गोंडस नाव देण्यात आले आहे.

– श्री. भाऊ तोरसेकर, ज्येष्ठ पत्रकार, मुंबई.

संदर्भ : JagataPahara.Blogspot.com